Viễn chí ba sừng là cây thuốc được sử dụng từ lâu đời trong Y học cổ truyền và theo kinh nghiệm dân gian ở cả Trung Quốc và Việt Nam.
Tên khoa học: Polygala karensium Kurz
Họ: Viễn chí (Polygalaceae).
Tên Hà Nhì: Ha pyu ha ma kứ zhự
Tên khác: Viễn trí trắng, Kích nhũ trắng, Common indian milkwort (Anh); polygala, herbe à lait (Pháp).Phân bố:
Viễn chí ba sừng thường mọc tự nhiên ở các vùng núi cao trên 1.000 m, bắt gặp nhiều ở các tỉnh vùng núi phía Bắc (Lào Cai, Sơn La, Hà Giang,…). Người dân tộc Dao ở Sa Pa, người Hà Nhì ở Y Tý (Lào Cai) thường dùng Viễn chí ba sừng chữa các bệnh đau nhức xương khớp, bồi bổ sức khỏe, an thần ngủ ngon và tăng cường trí nhớ cho người già, người ốm lâu ngày.
Vào mùa thu đông bà con thường rủ nhau lên rừng thu đào củ Viễn chí về để ngâm rượu cho kịp uống vào những ngày lễ hội đầu xuân. Hoặc nếu đi chợ phiên vùng cao những ngày này, đâu đó bạn sẽ bắt gặp những bó rễ Viễn chí mà chúng ta hay lầm tưởng là “Ba kích”.
Khi mới thu hoạch thì củ có màu trắng hoặc nâu nhưng bà con người dân tộc Mông có một bí quyết ủ củ Viễn chí rất đặc biệt, giúp củ chuyển sang màu tím rất đẹp mắt. Từ đó tạo ra một thứ rượu đặc sắc nơi miền cao, vừa thơm thơm, ngọt ngọt lại có màu sắc vô cùng lạ mắt, thu hút mọi người đều muốn nhấp môi thử.
Các loại rượu được ngâm từ cây thuốc được thu hái trên rừng không chỉ là một thức uống tinh thần không thể thiếu trong đời sống sinh hoạt hàng ngày mà còn là một phương pháp chăm sóc sức khỏe rất phổ biến của bà con dân tộc miền núi.